Artsen zonder Grenzen hulpverleners pakken pillen in zakjes in voor patiënten van de tbc- en hiv-kliniek in Epworth, aan de rand van Harare. Zimbabwe, oktober 2016

Duik onder de motorkap als je medicijnen betaalbaar wil maken

afbeelding van Katrien Coppens

Katrien Coppens

Nederland, adjunct-directeur

Wij vinden het goed dat een Haagse apotheker met een creatieve oplossing beweging brengt in het debat over dure medicijnprijzen.

Want nu is het zo dat bedrijven die medicijnen ontwikkelen er te veel geld voor kunnen vragen. Wat wij in de discussie willen inbrengen is dat je niet alleen de oplossing moet zoeken in de uitkomst, maar vooral onder de motorkap moet kijken. Het huidige systeem van marktwerking staat de betaalbaarheid en beschikbaarheid van geneesmiddelen in de weg.

 

Transparantie ontbreekt

Farmaceutische bedrijven voeren als argument aan dat ze de kosten van hun onderzoek en ontwikkeling terug moeten verdienen. Maar ze zijn hier niet transparant over. Transparantie over wat de kosten voor ontwikkeling van medicijnen zijn, wat de productiekosten zijn en welke prijsafspraken er met fabrikanten worden gemaakt.

 

17 miljoen dollar is de winst van 1 dag voor Pfizer op hun longontstekingsvaccin. Op 12 november 2015, wereldlongontstekingdag, voerde Artsen zonder Grenzen een stunt uit voor hun hoofdkantoor in New York als aftrap van een petitiecampagne.

 

Torenhoge vaccinprijzen

Geneesmiddelenfabrikanten zeggen dat onderzoek en ontwikkeling zo duur is dat zij een 20 jaar geldig patent nodig hebben om uit de kosten te komen en te overleven als bedrijf. Maar niemand heeft zicht op deze kosten. Wat we wel weten zijn de prijzen die betaald moeten worden en de winsten die gemaakt worden. Zo hebben Pfizer en GSK, die beide een patent hebben op een longontstekingsvaccin, sinds 2009 tot nu al 40 miljard dollar (ruim 34 miljard euro) hieraan verdiend. En dat terwijl dit vaccin, dat het leven van één miljoen kinderen kan redden, veelal niet beschikbaar is vanwege de torenhoge prijs ervan.

 

Nadeel van de twijfel

We weten dat patenten tot exorbitante prijzen leiden, dat zie je aan de prijs van het medicijn voor taaislijmziekte. We weten dat zodra een medicijn merkloos/generiek wordt gemaakt, de prijzen dramatisch dalen. We weten dat als overheden dwanglicenties opleggen aan de patenthouders, je goedkoop generiek kunt produceren. En we weten dat er exorbitante winst wordt verdiend door farmaceuten, en dat geeft je het nadeel van de twijfel.

 

Overheden: trek onderzoek naar je toe

Aan overheden is onze oproep: trek een deel van het onderzoek en ontwikkeling van nieuwe medicijnen naar jezelf toe, door onderzoeksinstituten te subsidiëren, door ontwikkelfondsen op te zetten of te steunen. Zorg dat je publieke gelden in research koppelt aan een patentvrij medicijn zodat het medicijn niet alleen bestaat, maar ook beschikbaar is voor de patiënten waarvoor het gemaakt wordt.

 

Vanuit de apotheek in de wachtkamer van het ziekenhuis in Mweso ontvangen dagelijks honderden mensen gratis medische zorg en medicijnen van Artsen zonder Grenzen. Democratische Republiek Congo, september 2011.

 

Strijd voor betaalbare medicijnen

Artsen zonder Grenzen strijdt al jarenlang voor betaalbare medicijnen. Omdat wij, als medische hulporganisatie, al jarenlang in het veld de gevolgen zien van extreem dure medicijnen en vaccins. Van dodelijke ziekten als longontsteking en hepatitis C. Tegelijkertijd zien wij de voordelen van generieke medicijnen, voor aidsmedicijnen bijvoorbeeld waar toen de eerste generieke medicijnen op de markt kwamen een enorme veelvoud aan mensen eindelijk ook behandeling konden krijgen.

 

Het huidige systeem faalt

En wij zien het falen van het huidige systeem, dat uitgaat van marktwerking van de farmaceutische industrie. Hoe er voor ziekten als ebola, resistente tuberculose en tropische ziekte kala-azar er lang helemaal gèèn medicijnen worden ontwikkeld. Terwijl er voor hele ingewikkelde ziekten wel medicijnen zijn. En medicijnen die heel duur zijn.

 

November 2017


afbeelding van Katrien Coppens Geschreven door: Katrien Coppens
Katrien Coppens werkt sinds 1997 voor Artsen zonder Grenzen, onder andere als landencoördinator in Sierra Leone en operationeel manager. Sinds 2012 is zij onze adjunct-directeur.
Sluit zoeken

Zoekveld