Samuel (66) met arts Veronika Polvoca van Artsen zonder Grenzen, gespecialiseerd in resistente tuberculose. Omdat tbc veel voorkomt in Swaziland, testen we hier alle mensen die bij ons in de kliniek komen. Matsapha, Manzini Region, Swaziland, 2016.

Wat is resistente tuberculose?

afbeelding van Anita Mesic

Anita Mesic

arts en medisch specialist tbc/hiv/hepatitis

Resistente tuberculose, ook wel DR-TB genoemd (Drug-resistant Tuberculosis) maakt al jaren een opmars. Wat is het precies? Anita Mesic, tbc-specialist Artsen zonder Grenzen, beantwoordt vragen.

Wat is resistente tuberculose en hoe krijg je het?

Tuberculose, of tbc, is een bacteriële ziekte, die je met een combinatie van tenminste vier verschillende antibiotica, minstens zes maanden lang behandelt. Als de bacteriën immuun voor de standaardbehandeling worden, noemen we dit resistente tbc, ook wel DR-TB. Je kunt dat krijgen van iemand die resistente tbc heeft, of als je pillen hebt gemist. Bijvoorbeeld omdat je er heel ziek van wordt en dus de pil niet inneemt, moest overgeven of diarree had waardoor de concentratie van het medicijn in je lichaam te laag is, of niet naar de kliniek kon komen vanwege familie- of werkverplichtingen. Of als je pillen hebt gekregen waarvan achteraf blijkt dat ze niet sterk genoeg waren. Dokters schrijven vaak verschillende kuren voor. Daarom gebruiken we bij Artsen zonder Grenzen gestandaardiseerde kuren. Ook ministeries van Volksgezondheid pleiten hiervoor.

 

Resistente tbc is moeilijk te behandelen, waarom?

Tbc-bacteriën zijn heel slim. Ze gaan door 4 fasen: slapend tot superactief waarbij ze zich steeds sterker vermeerderen. De meeste besmettelijke ziekten, zoals malaria en hiv, moeten worden behandeld met een combinatie van antibiotica. Ook de meest effectieve tbc-behandeling bestaat uit verschillende antibiotica die de bacteriën in hun verschillende levensfasen treffen. Daarom geef je patiënten heel veel medicijnen tegelijkertijd. In die eerste fase kun je ze echter nu niet doden. Dus geef je die medicijnen ook gedurende een lange periode, in de hoop dat je de bacteriën die net ‘wakker’ worden meteen de kop om kunt draaien!

 

Seikholien (45) wordt behandeld voor resistente tuberculose, de vorm MDR-TB, om precies te zijn. Dit is zijn dagelijkse dosis pillen die hij net overhandigd heeft gekregen van een Artsen zonder Grenzen verpleegkundige. Churchandpur, Manipur, India, 2012.

 

De standaardbehandeling voor tbc werkt het beste en heeft de minste bijwerkingen. Maar die werkt dus niet voor resistente tbc. Dat betekent dat je sterkere, en dus giftigere, medicijnen moet toepassen. Dat noem je tweedelijns medicijnen. Concreet betekent dat negen maanden tot twee jaar bij elkaar minstens 14.600 pillen, ofwel 228 meter aan pillen. Daarbovenop krijg je als patiënt ook nog eens maandenlang één tot drie keer per dag pijnlijke injecties. De bijwerkingen zijn fors, denk aan algehele misselijkheid, overgeven, blijvende doofheid, psychische problemen. Sommige medicijnen veroorzaken zware psychische problemen als depressie en zelfmoordneigingen. Ook dat maakt de behandeling nog moeilijker. Wat het nog erger maakt is dat de genezingskans slechts 50 procent is, en zelfs maar 25% als je extreem-resistente tbc hebt (immuniteit voor drie of meer tweedelijns tbc-medicijnen).

 

September 2017

 

Lees ook Anita's uitleg over waarom de behandeling van resistente tbc zo moeilijk en zwaar is

 


afbeelding van Anita Mesic Geschreven door: Anita Mesic
Arts Anita Mesic ging in 2009 voor het eerst op missie voor Artsen zonder Grenzen. Nu is zij medisch specialist tbc/hiv/hepatitis op het hoofdkantoor in Amsterdam.
Sluit zoeken

Zoekveld