Reactie op de documentaire over Kayla Mueller

vrijdag 26 augustus 2016

Deelneming

Artsen zonder Grenzen benadrukt nogmaals haar deelneming aan de familie en vrienden van Kayla. Haar dood is een verschrikkelijk en tragisch verlies. Ze was toegewijd aan het helpen van mensen die getroffen zijn door noodsituaties als die in Syrië.

 

‘Ongelofelijke betrokkenheid’

‘Uit alles dat ik heb gehoord van Kayla’s ouders, Carl en Marsha, blijkt een ongelofelijke compassie en betrokkenheid, net als uit de pleidooien die Kayla schreef voor de mensen die getroffen zijn door een crisis, of het nu in Darfur is, de Palestijnse gebieden, Tibet of India. Het is een betrokkenheid die ik ook dagelijks bij mijn collega’s zie’, zegt algemeen directeur Jason Cone van de Amerikaanse tak van Artsen zonder Grenzen. ‘Als medewerkers van Artsen zonder Grenzen willen we ons medeleven overbrengen aan de familie Mueller, die in de afgelopen drie jaar zo’n vreselijke tijd heeft doorgemaakt. Niemand zou een dergelijke ervaring moeten doorstaan.’

 

Besluiten toelichten

Artsen zonder Grenzen wil graag de besluiten toelichten die na de ontvoering van Kayla in augustus 2013 zijn genomen. Een aantal daarvan zijn besproken in een artikel dat op 24 augustus verscheen op de website van ABC en die waarschijnlijk ook aan de orde zullen komen in de TV-uitzending. Deze verklaring is een vervolg op onze medewerking aan de uitzending. We hebben dit gedaan na een privégesprek met Carl en Marsha Mueller bij hen thuis in Arizona, dat we hebben gehad uit respect voor de traumatische gebeurtenissen die zij en hun familie hebben doorstaan.

 

Aleppo

Om ongeveer 16.00 op 3 augustus 2013 kwam Kayla aan in een ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen in Aleppo, Syrië. Ze vergezelde een Syrische technicus op het gebied van internet per satelliet, die ingehuurd was om de internetverbinding van het ziekenhuis te repareren.

 

Veiligheidsvoorschriften

Ze kwamen samen uit Zuid-Turkije. Kayla werd niet verwacht en niemand in het ziekenhuis had een indicatie dat ze zou arriveren. Als dat het geval was geweest, was haar zeer duidelijk gemaakt dat ze niet moest komen, of was het bezoek in z’n geheel afgezegd. Dit omdat algemeen bekend was dat het in Aleppo zeer gevaarlijk was. Het was (en is) een stad in oorlog, waar de risico’s voor westerlingen, en Amerikanen in het bijzonder, zeer groot waren. De veiligheidsvoorschriften van Artsen zonder Grenzen verboden daarom mensen uit bepaalde landen, waaronder de Verenigde Staten, in het ziekenhuis te werken of er zelfs maar een bezoek aan te brengen. Het maakte daarbij niet uit hoeveel veldervaring of ervaring in conflictgebieden iemand had, of hoe goed hun bedoelingen waren. Het verbod was totaal en absoluut in deze projectlocatie.

 

Meegenomen

De technicus en Kayla arriveerden aan het eind van de dag, waardoor de technicus niet genoeg tijd had om zijn werk te doen. Er waren zo goed als geen opties voor een veilige overnachtingsplek in het industriegebied van Aleppo, waar het project gevestigd was, dus onze medewerkers lieten hen overnachten in het ziekenhuiscomplex. De dag erna rondde de technicus zijn werk af en hij vroeg hulp bij de terugkeer naar het busstation van de stad. Onze medewerkers regelden een huurauto met chauffeur om de technicus en Kayla naar het busstation te brengen. De auto had alleen een klein bordje met het logo van Artsen zonder Grenzen aan de rechterkant achter de voorruit. Er was geen andere markering. De chauffeur nam een weg die regelmatig door Artsen zonder Grenzen werd gebruikt (ook eerder die dag). Echter, onderweg werd het voertuig aangehouden door onbekende gewapende mannen die Kayla, de technicus en een medewerker van Artsen zonder Grenzen die met ze onderweg was meenam. De chauffeur werd na een uur vrijgelaten en keerde terug naar het ziekenhuis van Artsen zonder Grenzen, waar hij de projectleiding van het incident op de hoogte bracht.

 

Inzicht

Artsen zonder Grenzen meldde vervolgens aan het bedrijf dat de technicus gestuurd had dat hij ontvoerd was, samen met een vrouw die hem vergezelde. Het bedrijf maakte de ontvoering in het zuiden van Turkije bekend. Die informatie bereikte blijkbaar een hulporganisatie, die Artsen zonder Grenzen belde om navraag te doen over de jonge vrouw, waarbij ze aangaven dat zij met hen gewerkt had. Pas toen kregen we inzicht in Kayla’s achtergrond en waar ze gewerkt had. Op dat moment deelden we alles wat we wisten over het incident met de organisatie.

 

Informatie verzamelen

De hulporganisatie zei tegen Artsen zonder Grenzen dat ze contact zou zoeken met de Amerikaanse regering en de informatie met hen zou delen. Artsen zonder Grenzen benaderde de diverse autoriteiten en gewapende groepen die actief waren in de regio Aleppo in een poging om informatie te verzamelen over wie er achter de ontvoering zou kunnen zitten en waarom – informatie die we zeker hadden doorgegeven aan het bedrijf van de technicus en de organisatie waarvoor Kayla werkte als we meer te weten waren gekomen.

 

Vrijgelaten

De technicus en de medewerker van Artsen zonder Grenzen werden ongeveer drie weken later vrijgelaten, op verschillende dagen. Niemand eiste de ontvoering op.

 

Islamitische Staat

Zo’n vijf maanden later, werden, in een ander deel van Syrië, vijf internationale medewerkers van Artsen zonder Grenzen (drie vrouwen en twee mannen) van een ander project in het gouvernement Idlib ontvoerd. We hoorden later dat zij werden vastgehouden door Islamitische Staat.

 

Brief

De drie vrouwen werden een aantal maanden later vrijgelaten, op 4 april 2014. Toen ze veilig het land uit waren, zorgde Artsen zonder Grenzen er eerst voor dat ze alle benodigde zorg en ondersteuning kregen, en hield daarna uitgebreide debriefings met hen. Gedurende deze debriefings vertelden ze dat ze vastgehouden waren in dezelfde locatie als Kayla Mueller en een aantal andere gevangenen. Belangrijker nog, Kayla had hen een brief gegeven voor haar ouders, die de vrouwen met groot persoonlijk risico naar buiten hadden gesmokkeld. De gijzelnemers hadden de vrouwen ook een brief meegegeven die ze aan Kayla’s ouders moesten geven, maar Kayla zelf vroeg hen die brief niet over te brengen. De gijzelnemers droegen de vrouwen ook op een emailadres te onthouden dat ze moesten gebruiken bij de pogingen Kayla vrij te krijgen als ze weer thuis waren.

 

Veiligheid

Nadat de vrijgelaten medewerkers gedebriefd waren, nam Artsen zonder Grenzen contact op met de familie Mueller om ze te laten weten dat Kayla samen met onze staf en een aantal anderen gevangen had gezeten. Artsen zonder Grenzen stuurde daarna de brief die Kayla had geschreven aan haar ouders. Artsen zonder Grenzen besloot het email-adres pas later door te geven, uit zorg voor de veiligheid van degenen die nog gevangen zaten.

 

Risico’s

Nog twee medewerkers van Artsen zonder Grenzen werden vastgehouden op dat moment. Er was geen twijfel over dat alle informatie zou worden gedeeld met de familie Mueller, maar de gijzelnemers hadden op dat moment alle kaarten in handen en we hadden de indruk dat alles wat hen zou verrassen de extreem delicate en gevaarlijke situatie zou destabiliseren. We waren ervan overtuigd dat de risico’s voor de gijzelaars enorm zouden toenemen als de gijzelnemers, die erom bekend stonden zonder meer mensen te doden of te mishandelen, door zouden krijgen dat onze medewerkers een aparte brief naar buiten hadden gesmokkeld. Ook het door iemand anders dan onze vrijgelaten vrouwelijke medewerkers gebruiken van het email-adres dat aan hen gedicteerd was zou de risico’s enorm doen toenemen. Daarom vonden we het verstandiger te wachten voordat we het email-adres met de familie zouden delen.

 

Excuses

De twee mannelijke medewerkers werden op 14 mei vrijgelaten. We wilden er eerst zeker van zijn dat ze veilig het land hadden verlaten en de zorg kregen die ze nodig hadden. Daarna werden ze gedebriefed – ook om erachter te komen of er aanvullende bedreigingen waren geuit tegen de honderden medewerkers van Artsen zonder Grenzen in Syrië of de buurlanden waar de groep mogelijk andere medewerkers van Artsen zonder Grenzen, of iemand anders die bij de gesprekken over de vrijlating van de ontvoerde medewerkers betrokken was geweest, kon treffen. Toen dat allemaal was afgerond, heeft Artsen zonder Grenzen het emailadres gedeeld met de Muellers, op 23 mei 2014. We betreuren het dat Marsha Mueller ons eerst moest benaderen voordat wij contact opnamen; we hadden dat als eerste moeten doen. We hebben daarvoor onze excuses aan de familie Mueller aangeboden.

 

Vreselijke nieuws

Zeven maanden later, op 6 februari 2015, kwam het vreselijke nieuws van de dood van Kayla naar buiten. In reactie op berichten dat Kayla een medewerker van Artsen zonder Grenzen was, hebben we een verklaring uit laten gaan dat dat niet het geval was. Het was een beknopt statement dat geen recht deed aan de ernst van de gebeurtenissen, de mensenlevens die betrokken waren en het leed van de familie. Ook daarvoor hebben we in een persoonlijk gesprek excuses aangeboden aan de familie, bij hen thuis in Arizona. Wij hebben die excuses herhaald in interviews voor ABC en herhalen ze nogmaals hier.

 

Redenen

Excuses schieten echter tekort, zeker tegen een achtergrond van een dergelijk lijden en zorg om wat zich mogelijk heeft afgespeeld. Als een organisatie die in conflictgebieden werkt en waarvan een aantal medewerkers zijn omgekomen terwijl ze noodhulp probeerden te verlenen, weten we dit maar al te goed. In dit geval hebben de Muellers ons gevraagd stappen te zetten om Kayla’s vrijlating te bevorderen en dat hebben we niet gedaan. Daarvoor zijn twee redenen:

 

De risico’s gaan verder dan één locatie. Als Artsen zonder Grenzen beschouwd gaat worden door mogelijke gijzelnemers als onderhandelaar voor de vrijlating van medewerkers die niet bij ons in dienst zijn, zal dit zonder meer het risiconiveau in veel locaties verhogen. Onze veldmedewerkers, medische projecten en patiënten zouden daardoor in gevaar komen, en we zouden mogelijk projecten moeten sluiten op plaatsen waar de noden acuut zijn. Dat zou de mogelijkheden van Artsen zonder Grenzen om levensreddende hulp te bieden aan mensen in gevaarlijke conflicten beperken.

 

Artsen zonder Grenzen is een organisatie voor medische noodhulp. We zijn geen onderhandelaars in gijzelingszaken. Als medewerkers ontvoerd worden, maken we ervaren mensen vrij om zich volledig te richten op hun vrijlating. Daarbij horen aanzienlijke risico’s voor de betrokkenen; sommige van de mensen die aan de vrijlating van onze staf in Syrië werkten, liepen groot persoonlijk risico.

 

Onmisbaar

Humanitair werk in conflictsituaties is onvermijdelijk verbonden met een zeker risico, maar mensen die die risico’s willen nemen zijn onmisbaar om mensen overal ter wereld te helpen. Het is verschrikkelijk dat Kayla Mueller, die ook vanuit die geest handelde, om het leven is gekomen.

 

Sluit zoeken

Zoekveld